Szanowny pacjencie, z pewnością pamiętasz o sposobie dawkowania przepisanych leków, a czy znasz zasady ich przechowywania? Szczegółowe informacje odnośnie sposobu przechowywania znajdują się w każdej ulotce. Polecamy zapoznanie się z ogólnymi zasadami prawidłowe przechowywania leków.

 

Już w procesie produkcji leków wymagane są odpowiednie warunki otoczenia zapewniające trwałość i gwarantujące ich przydatność do spożycia. Na gotowym opakowaniu umieszczone zostają informacje dotyczące warunków przechowywania. Zalecenia te muszą być bezwzględnie przestrzegane, zarówno podczas transportu jak i przechowywania w hurtowniach, aptekach, a także w domu pacjenta. Zachowanie tych zasad, na poszczególnych etapach drogi jaką lek przebywa zanim trafi do rąk pacjenta jest regulowane prawnie. Codziennej kontroli podlegają temperatura i wilgotność w każdym z pomieszczeń apteki czy hurtowni. Ogromne ryzyko związane ze zmianami składu, a tym samym działania leku musi być ograniczone do zera. Także z tego powodu w Prawie Farmaceutycznym znajduje się zapis wskazujący na brak możliwości zwrotu produktów leczniczych do apteki. Farmaceuta nie może przyjąć z powrotem do apteki leku, dla którego został przerwany łańcuch bezpiecznych i kontrolowanych warunków przechowywania.

 

Każdy z nas ma w domu mniejszą lub większą apteczkę, w której przechowuje leki zarówno te doraźnie stosowane, jak i przewlekle. Najlepiej wybrać w domu jedno miejsce przeznaczone do przechowywania leków. Uwzględnić należy, aby było tam sucho, ciemno i chłodno. Najlepiej w sypialni lub kuchni, a nie w łazience, gdzie występuje stale zwiększona wilgotność. Nie zaleca się umieszczania apteczki w sąsiedztwie sprzętów, które generują ciepło np. piekarnik, kuchenka mikrofalowa.

 

Wiele leków jest wrażliwych nie tylko na wilgoć, ale także na światło i podwyższoną temperaturę. Dla ochrony przed czynnikami zewnętrznymi, wszystkie opakowania bezpośrednie leków (blistry, butelki, pudełka) podlegają rygorystycznym normom. Uszkodzone opakowanie to brak gwarancji bezpieczeństwa stosowania danego preparatu.

 

Nadmierna troska o warunki przechowywania leków, może okazać się niekorzystna np. jeśli będziemy przechowywać w lodówce leki, które nie mają takiego zalecenia na opakowaniu. W aptece farmaceuta wydający lek jest zobowiązany poinformować pacjenta, że lek wymaga specjalnych warunków przechowywania.

 

Do najpopularniejszych wymagań należy przechowywanie leku w lodówce czyli w temperaturze 2-8ºC. Jeśli nie znajdziemy na opakowaniu danych dotyczących temperatury przechowywania równoznaczne jest to z warunkami temperatury pokojowej czyli od 15ºC do 25ºC.

 

Podstawowe zalecenia określa producent, ale należy pamiętać o przestrzeganiu ogólnych zasad bezpieczeństwa. Nie należy przesypywać leków do innych pojemników, ale zawsze przechowywać w oryginalnych opakowaniach, razem z ulotką informacyjną i datą ważności. Niektóre opakowania mają dołączone substancje pochłaniające nadmiar wilgoci, które najczęściej umieszczane są w zakrętce lub w osobnym opakowaniu – nie należy ich wyjmować z opakowania ani połykać W domu wszystkie medykamenty powinniśmy trzymać w szafce lub szufladzie, najlepiej zamykanej na klucz, w miejscu ograniczającym bezpośredni dostęp do niego dla dzieci i zwierząt. Po zakończonej kuracji nieużyte resztki leków należy zanieść do apteki, skąd zostaną one przekazane do utylizacji. Zalecane jest regularne wykonywanie przeglądu zawartości domowej apteczki. Należy usunąć leki niepotrzebne lub przeterminowane, których zażycie niesie ryzyko zatrucia. Jeśli w celu zwiększenia ilości miejsca, obcina się opakowania, należy to robić w sposób umożliwiający odczytanie nazwy, dawki i daty ważności preparatu. W porze letniej, kiedy temperatury przekraczają zalecane 20ºC, lub w zimie kiedy temperatury są niskie, a także dla leków wrażliwych na zmiany temperatury (np. insuliny, szczepionki) warto pamiętać o transoportowaniu leków w torbach termoizolacyjnych dostępnych w aptece.

 

Postępowanie z lekami w podróży

 

Najbezpieczniej przed wyjazdem zrobić listę wszystkich niezbędnych leków, a także zapisać numer telefonu do lekarza rodzinnego i apteki. Spakowane leki najlepiej trzymać blisko przy sobie – w bagażu podręcznym lub w torebce. Należy pamiętać, aby nie zostawiać leków w samochodzie lub autobusie ze względu na drastyczne wahania temperatury - zarówno zbyt niska jak i zbyt wysoka może zaszkodzić lekom. W przypadku podróży do innej strefy czasowej, należy te zmiany uwzględnić, gdy zażywa się leki o stałych porach. Najlepiej przed wyjazdem skonsultować wszystkie szczegóły z lekarzem lub farmaceutą.

 

Piśmiennictwo: u autora.

Mgr Maja Kustra